Một bữa trưa văn phòng giúp nhỏ bụng là bữa có nửa đĩa rau, một phần đạm cỡ lòng bàn tay, một phần cơm vừa phải cỡ nắm tay, ít đồ chiên và nước sốt, ăn chậm trong khoảng hai mươi phút, và không kèm ly nước ngọt hay trà sữa. Không cần mang cơm hộp mỗi ngày hay ăn salad cho bằng được; căng tin và quán cơm bình dân vẫn chọn được bữa như vậy nếu biết cách gọi món.
Dân văn phòng ngồi nhiều, bữa trưa lại thường vội, ăn theo đồng nghiệp, ăn món nào gần nhất. Cộng thêm ly trà sữa ba giờ chiều và gói bánh bên bàn làm việc, vòng bụng tăng lên mà không có bữa nào thật sự "ăn nhiều". Bài này đi qua một trường hợp cụ thể, so sánh ba kiểu ăn trưa, cách chia phần bằng bàn tay, và những cái sai hay gặp.
Chuyện của anh Khoa: không ăn nhiều mà bụng vẫn to
Ví dụ giả định: anh Khoa 33 tuổi, lập trình viên, ngồi máy tính khoảng chín tiếng mỗi ngày. Anh không ăn sáng vì "không kịp", trưa xuống căng tin hoặc quán cơm đầu ngõ cùng nhóm, thường chọn sườn rang, đậu sốt, thêm một bát cơm nữa vì đói. Khoảng ba giờ chiều cả nhóm đặt trà sữa. Tối về mệt, ăn cơm muộn rồi ngồi điện thoại tới khuya. Anh hay than "có ăn gì nhiều đâu mà bụng cứ to".
Khi ngồi ghi lại một tuần, anh Khoa thấy vài điều mình không để ý. Bỏ sáng làm trưa ăn hai bát cơm và chọn món đậm, nhiều mỡ. Ly trà sữa buổi chiều gần như là một bữa phụ đầy đường. Và từ chín giờ sáng tới sáu giờ chiều, tổng số bước chân của anh rất ít, phần lớn là đi từ bàn tới nhà vệ sinh, xuống căng tin.
Chuyện của anh Khoa không phải ăn quá nhiều ở một bữa nào, mà là những thứ nhỏ cộng lại mỗi ngày, cộng với ngồi lâu. Bữa trưa là chỗ đáng sửa nhất, vì nó nằm giữa ngày, quyết định cảm giác đói buổi chiều và cơn thèm ngọt lúc ba giờ. Sửa được bữa trưa thường kéo theo được cả ly trà sữa.
Ba kiểu ăn trưa: được gì, cần để ý gì
Không có kiểu nào tốt tuyệt đối. Chọn kiểu hợp với lịch làm việc và tiền bạc của bạn, rồi sửa trong kiểu đó.
| Kiểu ăn trưa | Điểm được | Điểm cần để ý | Cách sửa |
|---|---|---|---|
| Căng tin công ty | Có sẵn, rẻ, nhiều món | Món nhiều dầu mỡ, cơm xới đầy, canh nhạt rau | Lấy rau và canh trước, xin bớt cơm, chọn món luộc hoặc kho thay vì chiên |
| Quán cơm bình dân | Tự chọn món, nhanh | Dễ chọn theo thèm, nước sốt chan đầy, thêm cơm miễn phí | Chọn một món đạm, hai món rau; xin không chan nước thịt; không lấy thêm cơm theo thói quen |
| Mang cơm hộp từ nhà | Chủ động được món và lượng | Tốn công chuẩn bị, dễ bỏ sau vài tuần | Nấu dư bữa tối, chia hộp luôn; không cần mang mỗi ngày, ba ngày một tuần đã tốt |
| Bún, phở, mì nước | Nhanh, dễ ăn | Nhiều tinh bột, ít rau, nước dùng mặn | Gọi thêm rau, ăn hết rau, không cần uống hết nước dùng |
Nhiều anh em nghĩ phải ăn salad hay đồ "healthy" mới giảm được bụng, nên thấy bữa cơm Việt là không ổn. Thật ra mâm cơm bình dân có canh, rau luộc, cá kho, đậu phụ là bữa khá cân đối. Vấn đề thường nằm ở lượng cơm, món chiên và nước sốt, không phải ở bản thân bữa cơm.
Chia phần bằng bàn tay: không cần cân, không cần đếm
Rau: nửa đĩa, hoặc hai nắm tay. Rau luộc, rau xào ít dầu, canh rau, dưa chuột, cà chua. Ăn rau đầu tiên giúp no sớm hơn và chậm hấp thu phần tinh bột ăn sau. Căng tin ít rau thì gọi thêm một đĩa rau luộc, thường rẻ nhất trong quầy.
Đạm: cỡ lòng bàn tay, dày bằng lòng bàn tay. Cá, thịt nạc, trứng, đậu phụ, tôm. Phần đạm đủ giúp no lâu tới chiều, đỡ thèm ngọt. Đây là tham khảo phổ biến cho đàn ông trưởng thành, người lao động nặng có thể cần nhiều hơn.
Cơm hoặc tinh bột: cỡ một nắm tay. Thường là khoảng một bát con vừa phải. Người làm việc ngồi nhiều không cần bát thứ hai vì đói giả. Muốn thêm thì thêm rau, không thêm cơm.
Dầu mỡ và nước sốt: cỡ đầu ngón tay cái. Đây là phần dễ quá tay nhất, vì nó chìm trong món ăn. Chọn món kho, luộc, hấp; xin không chan nước thịt lên cơm; bỏ phần mỡ, da.
Ăn trong khoảng hai mươi phút. Cảm giác no cần thời gian để tới. Ăn năm phút vừa xem điện thoại vừa nhai thì xong bữa vẫn thấy chưa no, dễ ăn thêm. Ngồi cùng đồng nghiệp, nói chuyện, đặt đũa giữa các miếng là cách tự nhiên nhất.
Những cái sai hay gặp ở dân văn phòng
Phần lớn không phải do thiếu ý chí, mà do nếp làm việc đẩy mình vào. Nhận ra được là sửa được:
- Bỏ bữa sáng rồi bù vào bữa trưa. Đói từ mười giờ, đến trưa chọn món đậm và ăn hai bát cơm. Một bữa sáng đơn giản như bánh mì trứng, xôi ít, sữa không đường, chuối, giúp trưa ăn vừa phải hơn.
- Ăn trưa tại bàn làm việc, vừa ăn vừa làm. Không để ý mình ăn bao nhiêu, ăn xong vẫn thấy thiếu.
- Trà sữa, nước ngọt, cà phê sữa đá buổi chiều. Đây là nguồn đường lớn nhất trong ngày của nhiều người, và không làm no.
- Đồ ăn vặt để sẵn trên bàn. Thấy là ăn, không đói cũng ăn.
- Ngồi liền một mạch cả buổi. Ngồi lâu làm cơ thể ít dùng năng lượng, và buổi chiều mệt mỏi càng thèm ngọt.
- Ăn theo "đơn hàng chung" của cả nhóm. Đặt chung, chia chung, ăn theo khẩu phần của người khác.
Cái không cần làm: không cần mua đồ ăn kiêng đóng gói đắt tiền, không cần bỏ cơm hoàn toàn, không cần thay bữa trưa bằng sữa hay bột uống. Những cách đó khó giữ được lâu và thường làm buổi chiều đói, cáu gắt.
Một tuần đổi bữa trưa, từng bước
Đổi từng thứ một, mỗi thứ giữ vài ngày rồi thêm thứ tiếp theo. Mục tiêu là sau một tuần, bữa trưa đã khác mà mình không thấy khổ.
- Ngày một, hai: ăn rau trước. Bất kể ăn ở đâu, gắp rau, húp canh trước, rồi mới tới thịt cá và cơm.
- Ngày ba: bỏ bát cơm thứ hai. Nếu còn đói, thêm rau hoặc một quả trứng.
- Ngày bốn: đổi ly đồ uống buổi chiều. Trà không đường, nước lọc, hoặc nếu vẫn muốn trà sữa thì chọn cỡ nhỏ, ít đường, và không ngày nào cũng uống.
- Ngày năm: rời bàn ăn trưa. Ăn ở căng tin hoặc phòng ăn, không ăn trước màn hình. Sau bữa đi bộ năm, mười phút quanh toà nhà.
- Ngày sáu, bảy: ăn sáng. Một bữa đơn giản, có đạm, ăn trước khi đi làm hoặc mang theo.
- Tuần sau: đứng dậy mỗi giờ. Đi lấy nước, đi cầu thang một tầng, vươn vai. Đặt báo thức nhẹ nếu hay quên.
Về cơn buồn ngủ đầu giờ chiều: bữa trưa nhiều cơm, nhiều đồ ngọt thường làm buồn ngủ rõ hơn. Bữa trưa nhiều rau, đủ đạm, ít tinh bột và một đoạn đi bộ ngắn sau ăn thường giúp chiều tỉnh hơn. Nếu đã ăn hợp lý mà vẫn buồn ngủ gật thường xuyên, nên nghĩ tới giấc ngủ ban đêm và đi khám.
Bữa phụ buổi chiều: thay gì cho dễ
Ba, bốn giờ chiều là lúc cơn thèm ngọt mạnh nhất, nhất là khi bữa trưa ít đạm. Không cần nhịn hẳn; đổi bữa phụ sang thứ no lâu hơn, ít đường hơn là đủ. Bảng dưới là các cặp thay thế mà anh em văn phòng hay làm được.
| Thói quen cũ | Thay bằng | Vì sao dễ giữ |
|---|---|---|
| Trà sữa trân châu cỡ lớn | Trà không đường, hoặc trà sữa cỡ nhỏ ít đường hai lần một tuần | Vẫn được đi cùng nhóm, vẫn có đồ uống trên tay |
| Bánh ngọt, bánh quy để bàn | Một quả chuối, ổi, táo, hoặc một nắm nhỏ hạt không tẩm | Cầm ăn nhanh, không cần dao kéo, no lâu hơn |
| Nước ngọt có ga | Nước lọc, nước khoáng có ga không đường, trà đá | Vẫn có cảm giác mát, có ga |
| Cà phê sữa đá thêm sữa | Cà phê đen ít đường, hoặc giảm dần lượng sữa | Vị quen, chỉ nhẹ đi từng tuần |
| Mì gói lúc tăng ca | Bánh mì kẹp trứng, sữa chua không đường, hộp cơm mang theo | Có đạm, không quá mặn, đỡ đói khi về nhà |
Mẹo nhỏ: đừng để đồ ăn vặt trên bàn hay trong ngăn kéo; để hoa quả ở chỗ dễ thấy thay vào đó. Uống một cốc nước khi thấy thèm ngọt và chờ mười phút, nhiều khi cơn thèm qua đi. Ngày nào cũng có bữa phụ thì chọn giờ cố định, đừng ăn rải rác suốt buổi chiều.
Câu nói mẫu và khi nào gặp bác sĩ
Ăn trưa văn phòng là chuyện tập thể, nên đổi thói quen cũng cần vài câu nói khéo. Khi nhóm đặt trà sữa: "Hôm nay em uống trà đá thôi, mọi người cứ đặt nhé." Không cần giải thích là đang giảm bụng. Khi chủ quán xới thêm cơm: "Chị cho em ít cơm, thêm rau giúp em." Khi đồng nghiệp rủ ăn món chiên đặt chung: "Em ăn cơm căng tin, lát em lên cùng." Nói vui vẻ, không bình luận đồ ăn của người khác, thì không ai thấy mình khác người.
Nên gặp bác sĩ nếu bạn thấy buồn ngủ gật thường xuyên dù ngủ đủ, khát nhiều, tiểu nhiều, mờ mắt, vòng bụng vẫn tăng dù đã sửa bữa ăn và vận động vài tháng, hoặc đau nóng rát vùng thượng vị, ợ chua kéo dài sau bữa trưa. Người làm văn phòng lâu năm, ngồi nhiều, có bố mẹ bị tiểu đường hay huyết áp cao nên đi khám sức khoẻ định kỳ theo lời khuyên của bác sĩ.
Đi cấp cứu ngay nếu đang làm việc mà đau thắt ngực, tức ngực lan ra tay trái hoặc hàm, vã mồ hôi, khó thở, hoặc đột ngột méo miệng, nói khó, tê yếu một bên người. Đừng nghĩ "chắc do ngồi lâu" rồi cố làm cho xong việc; gọi đồng nghiệp và gọi cấp cứu.
Câu hỏi thường gặp
Ăn trưa văn phòng thế nào để giảm mỡ bụng?
Chọn bữa có nửa đĩa rau, một phần đạm cỡ lòng bàn tay, cơm khoảng một nắm tay, ít đồ chiên và nước sốt. Ăn rau trước, ăn chậm khoảng hai mươi phút, và bỏ ly đồ uống ngọt đi kèm.
Ăn cơm căng tin có béo không?
Không nhất thiết. Bữa cơm căng tin có rau, canh, cá thịt là bữa khá cân đối nếu bạn lấy rau trước, bớt cơm, chọn món luộc, kho thay vì chiên và không chan nhiều nước sốt.
Có cần mang cơm hộp mỗi ngày không?
Không cần. Mang cơm hộp giúp chủ động món và lượng, nhưng ba ngày một tuần đã tốt. Những ngày còn lại vẫn ăn căng tin hoặc quán bình dân theo cách chọn món như trong bài.
Uống trà sữa buổi chiều có làm to bụng không?
Trà sữa và nước ngọt là nguồn đường lớn mà không làm no, uống hằng ngày dễ góp phần làm vòng bụng tăng. Đổi sang trà không đường, nước lọc, hoặc chọn cỡ nhỏ, ít đường và không uống mỗi ngày.
Vì sao ăn trưa xong hay buồn ngủ?
Bữa trưa nhiều cơm, nhiều đồ ngọt thường làm buồn ngủ rõ hơn. Đổi sang bữa nhiều rau, đủ đạm và đi bộ ngắn sau ăn thường giúp chiều tỉnh hơn. Nếu vẫn buồn ngủ gật thường xuyên, nên đi khám xem giấc ngủ ban đêm.
Bỏ bữa sáng có giúp giảm cân không?
Với nhiều người văn phòng, bỏ bữa sáng làm trưa đói hơn, chọn món đậm và ăn nhiều hơn. Một bữa sáng đơn giản có đạm thường giúp cả ngày ăn điều độ hơn là bỏ hẳn.