CuongTrang.comCường Tráng
Sức khoẻ sinh sản và tình dục

Hiếm muộn phía người chồng: khi nào đi khám và vợ chồng chia việc thế nào

Chậm có con không phải chỉ là chuyện của vợ. Khi nào người chồng nên đi khám, khám ở đâu, những nguyên nhân hay gặp và cách hai vợ chồng cùng đi chặng đường này.

A Vietnamese husband in a cream linen shirt and his wife share plain cups of tea at a small balcony table, seen from the side at a distance, soft morning light

Khi vợ chồng chậm có con, nguyên nhân có thể nằm ở phía chồng không kém phía vợ, nên người chồng nên đi khám cùng lúc với vợ chứ không đợi vợ khám hết rồi mới tới lượt mình. Mốc thường được khuyên là đi khám sau khoảng một năm chung sống đều đặn mà chưa có thai, sớm hơn nếu vợ đã ngoài 35 tuổi hoặc một trong hai người có bệnh, tiền sử đặc biệt; mỗi cặp nên hỏi bác sĩ theo hoàn cảnh riêng.

Ví dụ giả định: anh Lâm, 34 tuổi, tài xế xe tải đường dài, cưới được hai năm rưỡi. Vợ anh đã đi khám phụ khoa ba nơi, uống đủ thứ theo lời mách, mẹ anh thì thỉnh thoảng lại hỏi "bao giờ có cháu". Anh chưa từng nghĩ mình cần đi khám, vì "đàn ông khoẻ mạnh, có gì đâu". Bài này viết cho những người chồng như anh Lâm, và cho người vợ đang tìm cách mở lời.

Vì sao người chồng hay đi khám muộn

Có ba lý do hay gặp. Thứ nhất là quan niệm cũ coi chuyện con cái là phần của người vợ, nên khi chậm có con thì người vợ là người đi khám trước, đi khám nhiều, chịu nhiều lời ra tiếng vào. Thứ hai là nỗi sợ âm thầm: sợ nếu kết quả có vấn đề thì "mất mặt", bị coi là không đủ đàn ông. Thứ ba đơn giản là không biết khám ở đâu, khám gì, vì chưa ai nói cho mình.

Cả ba lý do đều dễ hiểu, nhưng cái giá của việc chờ đợi là có thật. Người vợ tiếp tục làm thêm những thăm dò có khi không cần thiết. Thời gian trôi qua, tuổi của vợ tăng lên, mà tuổi người vợ là yếu tố quan trọng trong khả năng có thai. Áp lực gia đình đổ dồn về một người. Trong khi xét nghiệm đầu tiên cho người chồng thường khá đơn giản và cho thông tin ngay.

Anh Lâm chỉ thay đổi khi bác sĩ của vợ nói thẳng: "Chị đã khám kỹ rồi, giờ cần anh nhà đi kiểm tra để có bức tranh đầy đủ." Nhiều người chồng cũng cần đúng một câu như vậy, từ bác sĩ hoặc từ chính vợ mình.

Những nguyên nhân phía chồng bác sĩ hay tìm

Ở mức hiểu biết chung, các nguyên nhân phía người chồng thường được chia thành mấy nhóm dưới đây. Bạn không cần tự đoán mình thuộc nhóm nào, chỉ cần biết để kể tiền sử cho đủ:

  • Chất lượng tinh trùng bị ảnh hưởng bởi thói quen như hút thuốc, rượu bia, thừa cân, nhiệt độ cao vùng bìu kéo dài, ngủ ít.
  • Giãn tĩnh mạch thừng tinh, một tình trạng các tĩnh mạch quanh tinh hoàn bị giãn, có thể ảnh hưởng tới việc tạo tinh trùng.
  • Vấn đề nội tiết làm ảnh hưởng tới việc tạo tinh trùng và ham muốn.
  • Tiền sử bệnh và chấn thương: quai bị có viêm tinh hoàn, tinh hoàn không xuống bìu lúc nhỏ, mổ vùng bẹn bìu, chấn thương vùng bìu.
  • Viêm nhiễm đường sinh dục, tiết niệu đã qua hoặc đang có.
  • Rối loạn cương, rối loạn xuất tinh làm việc thụ thai khó khăn hơn.
  • Thuốc đang dùng, kể cả hormone, thực phẩm chức năng "tăng cơ" mua trên mạng.

Với anh Lâm, nghề lái xe đường dài khiến anh ngồi nhiều giờ liền mỗi ngày, ngủ thất thường, hút thuốc để tỉnh. Những chi tiết đó không phải để tự trách, mà để kể cho bác sĩ, vì chúng giúp bác sĩ biết nên khuyên gì trước.

Hai vợ chồng chia việc thế nào cho đỡ mệt

Chặng đường khám hiếm muộn dài và tốn sức. Chia việc rõ ràng giúp không ai phải gánh một mình.

ViệcNgười chồngNgười vợCùng nhau
Khám ban đầuĐi khám nam khoa, làm tinh dịch đồ theo chỉ địnhKhám phụ khoa, hiếm muộn theo chỉ địnhThống nhất nơi khám, mang hồ sơ của nhau tới bác sĩ
Lịch hẹn, hồ sơGiữ hồ sơ của mình, nhắc lịch tái khámGiữ hồ sơ của mìnhMột cuốn sổ chung ghi lịch hẹn, câu hỏi, kết quả
Thói quen sốngBỏ thuốc lá, giảm rượu, ngủ đủ, bớt ngồi lâu nơi nóngTheo dặn dò của bác sĩ phụ khoaNấu ăn ở nhà, đi bộ cùng nhau
Gia đình hai bênĐứng ra trả lời người nhà, che chắn cho vợKhông phải một mình trả lời mọi câu hỏiThống nhất chia sẻ đến đâu
Chi phíCùng tìm hiểu chi phí, bảo hiểmCùng tìm hiểu chi phí, bảo hiểmLập kế hoạch tài chính, hỏi bác sĩ về các bước tiếp theo trước khi quyết định

Dòng "gia đình hai bên" là dòng người chồng giúp được nhiều nhất. Một câu như "Mẹ ơi, hai vợ chồng con đang cùng đi khám, có tin gì con sẽ báo, mẹ đừng hỏi vợ con nữa nhé" có thể làm nhẹ đi rất nhiều áp lực mà người vợ âm thầm chịu.

Lịch trình gợi ý cho người chồng bắt đầu từ con số không

Thứ tự dưới đây là gợi ý chung, bác sĩ sẽ điều chỉnh theo từng người.

  1. Tuần này: nói chuyện với vợ, chọn nơi khám. Khoa nam khoa hoặc khoa hiếm muộn của bệnh viện, hoặc phòng khám chuyên khoa có giấy phép. Nên chọn nơi có thể khám cho cả hai vợ chồng hoặc phối hợp được với bác sĩ của vợ.
  2. Trước buổi khám: viết ra tiền sử. Bệnh từng mắc, quai bị, chấn thương, phẫu thuật, thuốc đang dùng, thói quen hút thuốc uống rượu, nghề nghiệp. Hỏi bố mẹ nếu không nhớ chuyện hồi nhỏ.
  3. Buổi khám đầu: hỏi bệnh, khám, chỉ định xét nghiệm. Thường có tinh dịch đồ; tuỳ trường hợp có thể thêm siêu âm bìu, xét nghiệm máu.
  4. Sau khi có kết quả: cùng vợ nghe bác sĩ giải thích. Hỏi rõ có cần làm lại không, cần khám gì thêm, nên thay đổi gì.
  5. Trong thời gian chờ: đổi thói quen. Đây là phần duy nhất bạn tự làm được mỗi ngày, nên làm thật.

Câu mở đầu với bác sĩ: "Vợ chồng em cưới hơn hai năm chưa có con, vợ em đã khám phụ khoa, em muốn được khám và xét nghiệm phía em." Không cần kể hơn thế ở phút đầu tiên, bác sĩ sẽ hỏi tiếp. Với người làm nghề lái xe như anh Lâm, nên hỏi luôn lịch khám có linh hoạt không, để sắp xếp chuyến hàng; bỏ lỡ một buổi tái khám vì bận chạy xe là chuyện rất hay gặp và làm cả quá trình kéo dài thêm.

Những điều nên tránh trên chặng đường này

Mua thuốc bổ tinh trùng, "thuốc tăng khả năng sinh sản" trôi nổi. Nhiều sản phẩm không rõ thành phần, có loại chứa hormone không công bố, có thể làm việc tạo tinh trùng kém đi. Mọi thứ bạn định dùng nên mang hỏi bác sĩ.

Tự dùng hormone, thuốc tăng cơ để "khoẻ hơn". Một số loại hormone có thể làm giảm mạnh việc tạo tinh trùng. Người tập thể hình dùng sản phẩm loại này cần nói thật với bác sĩ.

Tin vào lời hứa "có con chắc chắn" của nơi quảng cáo. Không ai hứa trước được kết quả. Nơi nào hứa hẹn, ép đóng tiền gói lớn ngay buổi đầu thì nên xin ý kiến bác sĩ thứ hai ở bệnh viện.

Đổ lỗi qua lại. Kết quả của ai bất thường cũng không phải lỗi của người đó. Đổ lỗi chỉ làm hai người xa nhau đúng lúc cần nhau nhất.

Đi nhiều nơi cùng lúc, mỗi nơi một ít. Nhảy từ phòng khám này sang phòng khám khác khiến hồ sơ rời rạc, xét nghiệm bị làm lại nhiều lần. Nên chọn một nơi đáng tin để theo, khi cần ý kiến thứ hai thì mang đầy đủ hồ sơ tới.

Chăm sóc tinh thần cho cả hai

Chặng đường hiếm muộn có thể kéo dài, xen kẽ hy vọng và thất vọng. Người vợ thường được chú ý nhiều hơn về mặt cảm xúc, còn người chồng hay bị mặc định là "phải vững", nên ít ai hỏi anh có ổn không. Thực tế nhiều người chồng cũng buồn, cũng lo, cũng mất ngủ, chỉ là không nói ra.

Hãy cho phép mình nói. Với vợ, một câu đơn giản: "Anh cũng lo lắm, mình cùng cố nhé." Với một người bạn thân tin cậy, hoặc với chuyên gia tâm lý nếu thấy quá sức. Dành cho nhau những buổi tối không nói chuyện khám chữa, chỉ ăn cơm, đi dạo, xem phim. Cuộc sống vợ chồng không chỉ xoay quanh mục tiêu có con.

Nếu một trong hai người buồn chán kéo dài, mất ngủ, mất hứng thú với mọi thứ, hãy tìm sự hỗ trợ từ bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý. Chăm sóc tinh thần cũng là một phần của việc chuẩn bị làm cha mẹ. Với người chồng như anh Lâm, thường xa nhà nhiều ngày, một cuộc gọi buổi tối hỏi vợ hôm nay đi khám thế nào, mệt không, có khi còn quý hơn mọi lời hứa hẹn.

Khi nào gặp bác sĩ nam khoa, tiết niệu

Ngoài mốc thời gian chung kể trên, người chồng nên đi khám sớm nếu có:

  • Tiền sử quai bị có sưng tinh hoàn, tinh hoàn không xuống bìu lúc nhỏ, chấn thương hay phẫu thuật vùng bẹn bìu.
  • Sờ thấy khối cục, sưng, cảm giác nặng hay búi tĩnh mạch ở bìu.
  • Cương dương kém, giảm ham muốn, rối loạn xuất tinh.
  • Đã từng dùng hormone, sản phẩm tăng cơ hoặc đang dùng thuốc dài ngày.
  • Tiểu buốt, tiết dịch bất thường, đau khi xuất tinh hoặc tinh dịch có máu.
  • Đau tinh hoàn dữ dội đột ngột, bìu sưng to nhanh: đây là cấp cứu, đến bệnh viện ngay, không chờ tới lịch hẹn.

Đi khám sớm không có nghĩa là có bệnh. Nhiều người đi khám và nhận kết quả bình thường, cũng là một thông tin quý để bác sĩ hướng sang các nguyên nhân khác. Với người chồng, biết rõ kết quả của mình còn giúp gỡ đi những lời đồn đoán trong gia đình, để hai vợ chồng bàn bước tiếp theo bằng thông tin thật thay vì bằng phỏng đoán.

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu chưa có con thì vợ chồng nên đi khám?

Thường được khuyên đi khám sau khoảng một năm chung sống đều đặn mà chưa có thai, sớm hơn nếu vợ đã ngoài 35 tuổi hoặc một trong hai người có bệnh, tiền sử đặc biệt. Mỗi cặp nên hỏi bác sĩ theo hoàn cảnh riêng.

Người chồng nên khám ở chuyên khoa nào?

Khoa nam khoa, tiết niệu hoặc khoa hiếm muộn của bệnh viện, hoặc phòng khám chuyên khoa có giấy phép. Nên chọn nơi phối hợp được với bác sĩ của vợ để hai người có chung một hướng đi.

Chồng khoẻ mạnh, quan hệ bình thường thì có cần khám không?

Vẫn nên khám. Khả năng có con phụ thuộc vào chất lượng tinh trùng, điều không nhìn thấy được qua sức khoẻ bên ngoài hay đời sống vợ chồng. Xét nghiệm ban đầu thường đơn giản và cho thông tin ngay.

Thói quen nào của chồng có thể ảnh hưởng tới khả năng có con?

Hút thuốc, uống nhiều rượu, thừa cân, ngủ ít, ngồi lâu nơi nóng, xông hơi thường xuyên và tự dùng hormone, sản phẩm tăng cơ đều được cho là có thể ảnh hưởng. Bác sĩ sẽ khuyên nên đổi gì trước.

Có nên uống thuốc bổ tinh trùng trong lúc chờ khám không?

Không nên tự uống. Nhiều sản phẩm trôi nổi không rõ thành phần, có loại chứa hormone có thể làm tình trạng xấu hơn. Nếu muốn dùng, hãy mang sản phẩm tới hỏi bác sĩ nam khoa.

Làm sao để chồng chịu đi khám?

Chọn lúc bình tĩnh, nói rằng đây là việc chung của hai người, khám cả hai là cách làm chuẩn. Nhiều người chồng đồng ý dễ hơn khi nghe chính bác sĩ của vợ giải thích, hoặc khi được hẹn đi khám cùng một ngày với vợ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138